• Minke den Heijer

Hoe ondersteun jij BOPP? (baby’s van ouders met psychische problemen)

BOPP staat voor Baby’s van Ouders met Psychische Problemen. In deze blog lees je meer over de kwetsbaarheid van deze doelgroep en waarom het belangrijk is dat we extra goed voor hen zorgen. Op welke manier draag jij zorg voor BOPP?



Baby’s zijn volledig afhankelijk

Misschien heb je wel eens een nascholing gevolgd bij Babykennis en weet je hoe belangrijk het is voor baby’s om zich gezien en gehoord te voelen. Baby’s zijn voor hun overleving namelijk volledig afhankelijk van de volwassenen die hen verzorgen. Deze verzorging vraagt erom dat zij gezien en gehoord worden in hun behoeften. Deze behoeften zijn fysiek, maar ook emotioneel. Sensitieve reacties van hun ouders zijn dan ook belangrijk voor een baby om goed te gedijen.


Ouderschap en psychische klachten

Het zorgen voor een baby is voor iedereen een intensieve taak. Deze zorg vraagt extra veel van ouders die psychisch lijden ervaren. Wanneer een persoon psychische klachten ervaart, dan is er meestal weinig ruimte om echt open te staan voor de gevoelens van anderen. De eigen problemen nemen namelijk een groot deel van de mentale en emotionele ruimte in.

Zo is dat ook voor prille ouders die kampen met psychische klachten. De eigen problemen nemen zoveel ruimte in beslag, dat het moeilijker is om afgestemde zorg aan hun baby te geven.

Hoe zou het zijn voor de baby?

Wanneer een baby geboren wordt, zijn de hersenen nog volop in ontwikkeling. In geen enkele periode tijdens ons leven, groeien hersenen sneller dan tijdens de zwangerschap en in het eerste levensjaar. Cognitief gezien kan een baby al heel veel, maar heeft een baby dus ook nog veel te leren. Aangezien een baby minder op de cognitie kan terugvallen, staan gevoelservaringen centraal in de beleving van een baby.

Hoe zou het zijn voor een baby die nieuw is in de wereld, als hun vader of moeder weinig afgestemd is en het emotioneel zwaar heeft? Denk je dat het impact zou het hebben op het welbevinden van de baby? Wat zou het doen met de band die ontstaat tussen ouder en baby? Zou het een impact hebben op hoe de baby in het leven komt te staan?


Gedrag van baby's als ze het moeilijk hebben.

Uit wetenschappelijke onderzoeken en uit praktijkervaring weet ik dat baby’s al heel snel merken dat hun ouders emotioneel verminderd beschikbaar zijn. Al binnen een paar weken na de geboorte kan je aan hun gedrag zien dat ze bepaalde verwachtingen hebben in het contact met hun ouders. Baby’s vermijden contact of tonen veel spanning; ze zetten zich schrap vanwege de somberheid, stress of onvoorspelbaarheid in het gedrag van ouders. Dit uit zich vaak door veel huilen of juist terug getrokken en stil gedrag. Het vergt veel van ons om dit te zien bij baby’s en om hun moeilijke gevoelens te kunnen verdragen.


Uit de onderzoeken blijkt ook dat deze gedragspatronen en gevoelens ook op latere leeftijd voor moeilijkheden kunnen zorgen. Vaak is er een verhoogde kwetsbaarheid voor problematiek bij deze kinderen.


Niet wegkijken, maar steun bieden

Het kan pijnlijk zijn om je te realiseren hoe kwetsbaar baby’s zijn. Dit is pijnlijk voor de ouders die zich vaak overvraagt en machteloos voelen. Het is ook pijnlijk voor ons hulpverleners. Het kan moeilijke gevoelens in onszelf raken of een gevoel van machteloosheid geven. Misschien maakt het zelfs dat we ons het liefst niet realiseren wat de impact op baby’s is. Maar laten we de pijn van dit besef niet wegduwen. Laten we het gebruiken als motivatie om gezinnen nog beter tot steun te zijn.

In de babytijd wordt het fundament van de ontwikkeling gelegd. Laten we ons er samen voor inzetten dat dit fundament zo stevig mogelijk wordt, ook voor BOPP.

Meer kennis, betere zorg.

Gelukkig komt er steeds meer kennis in de maatschappij over de zorg voor prille ouders met psychische klachten. Deze ouders worden steeds vaker gezien in hun worsteling en op meer plekken wordt zorg geboden. En dat is maar goed ook. Als het met ouders beter gaat, dan heeft dit een positieve impact op de baby.

MAAR nog mooier zou het zijn als er ook meer focus komt op het welbevinden van BOPP. Het gebeurt namelijk regelmatig dat het met de ouder(s) beter gaat, maar met de baby nog niet. Stel je voor: de ouder voelt zich veel stabieler, maar de baby heeft nog steeds de verwachting dat contact met de ouder stressvol zal zijn. De baby vermijdt dan het contact met de ouder. Dit roept gevoelens van afwijzing of verdriet op bij de ouder en zo komen ouder en kind samen in een negatieve spiraal terecht.

Het meest steunend voor baby’s is het opbouwen van een gezonde emotionele band met hun ouders. Voor hulpverleners ligt er dan ook een taak om ouders te begeleiden in het geven van sensitieve reacties op de signalen van hun baby. Help ouders om de signalen van hun baby te lezen en om op hun baby te reageren.

Samen zorgen voor een betere start


Babykennis wil bijdragen aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk baby’s door zorgprofessionals te scholen op het gebied van Infant Mental Health. In onze e-learnings leer je over de onderwerpen die we in deze blog bespreken.

De e-learning ‘Optimaliseer jouw zorg voor BOPP’ geeft jou meer kennis over verschillende psychische en psychiatrische diagnoses bij prille ouders. Vervolgens bespreken we per diagnose de impact op de baby. Je leert ook wat jij in de praktijk kunt doen om het hechtingsproces te ondersteunen. Zo werken we samen aan een betere start voor veel nieuwe wereldburgers!