• Minke den Heijer

Protocol huid-op-huid contact: blindelings uitvoeren?

Bijgewerkt: 26 aug 2019



In Romeinse tijden werden pasgeboren baby’s direct gewassen en met zout ingesmeerd. Vervolgens werden ze strak in doeken gewikkeld om de ledematen de goede vorm te laten houden. Wat een verschil met de huidige zorg! Zo’n 2000 jaar later leeft het inzicht dat de primaire instincten belangrijk zijn vlak na de geboorte van een baby en dat de manier waarop zij ter wereld komen (naakt uiteraard) een toegevoegde waarde heeft voor het biologisch proces. De naakte baby wordt vlug bekeken en zo snel mogelijk door de ouders gevoeld en eigen gemaakt. Huid op huid contact in het eerste gouden uur is op de meeste plaatsen in Nederland de standaard geworden. Prachtig. Vooral in een tijd waarin baringen steeds meer gemedicaliseerd worden.

Stick to the protocol?

Nu krijg ik de laatste tijd vanuit de geboortezorg regelmatig de vraag hoe zij kunnen omgaan met ouders die dit huid op huid contact in de kraamtijd liever niet willen. Voelen de kersverse ouders zich ongemakkelijk bij huid op huid contact, dan wordt vaak druk uitgevoerd om dit toch te doen hoor ik uit het veld. Met de wetenschap dat huid op huid contact bevorderlijk is voor de ontwikkeling en het welzijn van de baby en het hechtingsproces tussen ouder en kind, klinkt het misschien logisch om deze aanpak standaard uit te voeren. Maar is het forceren van dit contact nu echt bevorderlijk voor het hechtingsproces? Of is het wijzer om van het protocol af te wijken in sommige situaties? En komt het dan wel goed met het hechtingsproces? Ik beantwoord deze vraag graag in deze blog.

Moeite met huid op huid contact


Vorige week was een aanleiding voor deze vraag een gezin dat onverwacht een kindje met down syndroom had gekregen en uit een shock reactie in eerste instantie hun baby niet konden aanvaarden. Zij weigerden direct na de bevalling om de baby vast te houden. Andere situaties die ik vaker hoor, zijn moeders die een zware, uitputtende bevalling hebben meegemaakt en niet direct oog hebben voor hun baby na de bevalling. Zij hebben eerst ruimte nodig voor zichzelf om hun ervaring te verwerken, voordat zij ruimte voelen voor hun baby. Ook vaak gehoord zijn de ouders die negatieve seksuele ervaringen hebben gehad. Zij willen wel heel graag hun baby vasthouden, maar kunnen moeite hebben met het blote aspect van huid op huid contact.

Hoe te handelen bij weerstand?

Laat me voorop stellen dat huid op huid contact inderdaad veel doet in het ontstaan van de band tussen ouder en kind (Wat precies? Lees dat in de blog “5 Tips voor zorgprofessionals als er geen golden hour is”). Het feit dat premature baby’s harder groeien als zij buidelen, zegt voldoende. Huid op huid contact is dus zeker aan te raden.

Bij weerstand van de nieuwe ouders, zou ik adviseren om hen te vragen naar de motivatie voor hun keus. Wat is de reden dat ze dit huid op huid contact met hun baby liever niet willen? Deze motivatie hebben wij als zorgverleners/medici te respecteren.

Ga naast je cliënten zitten en luister naar hun verhaal. Hoor hen echt en bevestig dat je hun motivatie gehoord hebt. Als je daarna kans ziet, kan je uitleggen waarom huid op huid contact geadviseerd wordt: wat zijn de voordelen? Geef hen daarna de gelegenheid om er nog eens over na te denken. Vinden ze het toch te ongemakkelijk? Dan is dat hun eigen keus. Je kunt je afvragen of een baby gebaad is bij huid op huid contact met een ouder die zich gespannen voelt of die weerstand voelt. Dat zou het bondingsproces kunnen tegenwerken. Een grote taak ook aan verloskundigen en gynaecologen om dit onderwerp al voor de bevalling met de aanstaande ouders te bespreken.

Afwijken van het protocol of niet?

Concluderend mijn antwoord op de vraag of huid-op-huid contact blindelings uitgevoerd dient te worden bij elke cliënt/patiënt: Prachtig om huid op huid contact tussen ouder en kind te stimuleren in het gouden uur, maar laat het protocol los als het niet bij de cliënt past. Er zijn echt nog veel meer manieren om het hechtingsproces op gang te krijgen tussen ouder en baby. Wil je meer leren over deze manieren? Kijk dan eens bij het scholingsaanbod van Babykennis!



135 keer bekeken